To jest „opiekun mleka”. Rzeczywisty rozmiar jest tylko trochę większy. On ma wiele lat; należał do mojej babci ze strony matki, Dionisi Saiz de Alvarez. Dziś jest w moim posiadaniu. Chciałem to pokazać, bo niewielu będzie o nim wiedziało, a jeszcze mniej go będzie miało. Jak opiekował się mlekiem? Cóż, używano go w czasie, gdy mleko było pite bezpośrednio od krowy. Nie było pasteryzowane, a my nawet nie marzyliśmy o woreczkach! Zazwyczaj mleczarz przechodził obok naszego domu, z wozem ciągniętym przez konia, i albo schodził ze swoją bańką na mleko, albo schodził z pełną butelką lub słoikiem z ilością, którą już znał, Klient kupował go codziennie. Chcę to wspominać, bo nasze dzieci i wnuki nawet tego sobie nie wyobrażają, gdy mleczarz podał musujący i prawie ciepły płyn, z butelki do pojemnika, z którym czekała na niego gospodyni domowa, (garnek, rondel, słoik) wewnątrz opróżnionej butelki były jakieś idealne komórki, jakby były plastrem miodu pszczół. Oczywiście, w przeciwieństwie do niego, komórki były białe i nie było pszczół: wszystko było mleczne! Zawsze mnie zadziwiało i myślałam, że jest pięknym cudem natury. Teraz nie możemy już tego docenić, z mlekiem zapakowanym i nie tak czystym jak w przeszłości. Ale wróćmy do zdjęcia, umieszczono opiekuna mleka na dnie pojemnika, do którego miało być wlane mleko, potem wylewano na niego płyn i… na ogień! Tak więc gotował się i gotował, bo nie trzeba było, cały czas pilnować, gdy gospodyni domowa go zostawiła, nie uważając na nie, i nigdy nie wykipiało.
Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.
wymiary :: szer = 85,5 mm (79,5 mm); grubość = 15,5 mm
materiał :: ceramika (porcelana)
znaki szczególne :: awers = spiralnie uformowany wklęsły kanalik odprowadzający powietrze; rewers = trzy wklęsłe pola jedne nad drugim, w każdym polu umieszczony wypukły napis; w łukowatym polu górnym Milch; w prostokątnym napis VOMA; w najniższym, łukowatym Uberwachter; pola z napisane wpisane w dwa koncentryczne wypukłe okręgi.
PS. Cały czas nie mogę zrozumieć jednego. Skąd tyle wzorów tego prostego przedmiotu… i dlaczego tak trudno znaleźć kogoś kto zna jego przeznaczenie, używał go lub zna kogoś kto go używał?
Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.
wymiary :: średnica = 88,5 mm; grubość = 14,5 mm
materiał :: ceramika (porcelana)
znaki szczególne :: awers = spiralnie uformowany wklęsły kanalik odprowadzający powietrze; rewers = cztery wklęsłe pola jedne nad drugim, w każdym polu umieszczony wypukły napis; w łukowatym polu górnym Milchwächter – Butz; w prostokątnym napis D.R.G.M. (skrót od niemieckojęzycznego Deutsches Reichs Gebrauchs Musterschutz / pol. wzór użytkowy Rzeszy Niemieckiej); w kolejnym prostokątnym napis D.R.P. (skrót od niemieckojęzycznego Deutsches Reichpatent = pol. patent Rzeszy Niemieckiej), w najniższym, łukowatym Made in Germany.
producent :: C. A. Butz, Halbau (Niemcy) obecnie Iłowa (Polska)
Namierzyłem dwa kolejne krążki w zbiorach muzealnych. tym razem jest to het MOT znadujące się na obrzeżach Brukseli. Na swojej stronie internetowej informują oni o dwóch krążkach znajdujących się w ich zbiorach.
Przeciw wykipieniu mleka [krążek]
KOD IDENTYFIKACYJNY ID 1017
WŁAŚCIWOŚCI MOT V 93.0441 D=6,8cm H=1,7cm G=71gr MOT V 2004.0231 D=7,5cm H=2,5cm G=72gr
ALIAS nosiciel mleka (?) [flam. melkbedarer]
OPIS Podczas gotowania mleka i innych pieniących się płynów powstają pęcherzyki powietrza. Rozwijają się w jędrną pianę, która staje się coraz większa i wyrasta tak, że mleko w końcu się zagotuje. Krążek mleczny przeciwdziała rozwojowi tej piany, prowadząc i łamiąc pęcherzyki powietrza powstałe na dole do małego otworu.
Krążek mleczny składa się z pustej i okrągłej (śr. ok. 9 cm) prążkowanej płyty ze szkła, porcelany, blachy emaliowanej lub cynowanej. Wnęka lub wylewka jest usytuowana odpowiednio z boku lub na górze obrazu.
Inny model, pośrodku płyty, jest wyposażony w długą rurkę, która prowadzi pęcherzyki powietrza nad mleko (1).
Wysoki model ma kształt odwróconego lejka z kilkoma małymi wycięciami na dole. Na szczycie zaopatrzona jest w obramowanie w kształcie grzyba. Gdy mleko się zagotuje, unosi się w odwróconym lejku i przechodzi przez deskę z powrotem na dno rondla (2).
W tym samym celu można również użyć garnka na mleko, wysokiego rondla z posiadająca otwory pokrywką. [MOT]
Jednostronny, pierścieniowy układ odprowadzenia powietrza z jednym, okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.
wymiary :: średnica = 75,0 mm; grubość = 11,5 mm
materiał :: stal nierdzewna (min. 17-18 % chromu)
znaki szczególne :: ; awers = dwa pierścieniowe wklęsłe przetłoczenie; rewers = dwa pierścieniowe wypukłe przetłoczenie z centrycznie wytłoczonym motywem składającym się ze stylizowanego znaku firmowego A4 i trójwierszowego napisu pod nim o treści FRANCE INOX 17%