W dniu 11 kwietnia 2026 r. w Domu Kromera (oddziale Muzeum Ziemi Bieckiej) w Bieczu została otwarta wystawa „Mlekogłos. Kipichrony z kolekcji Roberta Gawła”. Kuratorką wystawy jest Aleksandra Wańczyk, adiuntka w Muzeum Ziemi Bieckiej. Wsparcie w zakresie merytorycznym stanowił piszący te słowa (R.G.). Wystawa potrwa do dnia 27 czerwca 2026 r.
Uzupełnieniem ekspozycji wybranych egzemplarzy kipichronów z kolekcji są prezentowane poniżej plansze.
Zaproszenie (w postaci pocztówki) na wernisaż wystawy „mlekogłos – kipichrony z kolekcji Roberta Gawła”. Projekt graficzny Aleksandra Wańczyk z Muzeum Ziemi Bieckiej.
Na ekspozycji w niewielkim Suppenmuseum w niewielkiej, niemieckiej wiosce Sehmatal Neudorf wystawione są pośród setek kuchennych precjozów trzy porcelanowe krążki do gotowania mleka. Dowiedziałem się o nich (i przy okazji dostałem fotkę, której kadr pokazuję) od jednej z użytkowniczek fejzbuka, pasjonującej się starą porcelaną.
Namierzyłem dwa kolejne krążki w zbiorach muzealnych. tym razem jest to het MOT znadujące się na obrzeżach Brukseli. Na swojej stronie internetowej informują oni o dwóch krążkach znajdujących się w ich zbiorach.
Przeciw wykipieniu mleka [krążek]
KOD IDENTYFIKACYJNY ID 1017
WŁAŚCIWOŚCI MOT V 93.0441 D=6,8cm H=1,7cm G=71gr MOT V 2004.0231 D=7,5cm H=2,5cm G=72gr
ALIAS nosiciel mleka (?) [flam. melkbedarer]
OPIS Podczas gotowania mleka i innych pieniących się płynów powstają pęcherzyki powietrza. Rozwijają się w jędrną pianę, która staje się coraz większa i wyrasta tak, że mleko w końcu się zagotuje. Krążek mleczny przeciwdziała rozwojowi tej piany, prowadząc i łamiąc pęcherzyki powietrza powstałe na dole do małego otworu.
Krążek mleczny składa się z pustej i okrągłej (śr. ok. 9 cm) prążkowanej płyty ze szkła, porcelany, blachy emaliowanej lub cynowanej. Wnęka lub wylewka jest usytuowana odpowiednio z boku lub na górze obrazu.
Inny model, pośrodku płyty, jest wyposażony w długą rurkę, która prowadzi pęcherzyki powietrza nad mleko (1).
Wysoki model ma kształt odwróconego lejka z kilkoma małymi wycięciami na dole. Na szczycie zaopatrzona jest w obramowanie w kształcie grzyba. Gdy mleko się zagotuje, unosi się w odwróconym lejku i przechodzi przez deskę z powrotem na dno rondla (2).
W tym samym celu można również użyć garnka na mleko, wysokiego rondla z posiadająca otwory pokrywką. [MOT]
Numer inwentarzowy: 8.4.2008. Stary numer inwentarzowy: 8.4.2008.
Nazwa przedmiotu: Dysk do garnka na mleko. Strażnik mleka. Opis przedmiotu: Krążek z białej, szkliwionej porcelany z wewnętrzną i zewnętrzno krawędzią na powierzchni. Podpis: „tejőr” Materiał: porcelana Stan: nienaruszony Rozmiar: średnica: 8cm Miejsce pozyskania: Balatonfüred [Węgry] […] Miejsce używania: Pápa [Węgry} […]
klupoki.com 