Nasz kolega Adam, członek LGH w Ruszowie, odnalazł koło swojego domu stary poniemiecki gadżet kuchenny. Jest to porcelitowy krążek o średnicy około 10 cm, na którym znajduje się rycina przedstawiająca osobę z tubą i napisem „milch alarm”. Urządzenie to znane jest pod polską nazwą kipichron. Wrzucone do garnka z mlekiem zaczyna podskakiwać i brzęczeć w momencie kiedy mleko ma zamiar się gotować – w ten sposób ostrzega przed jego wykipieniem. Znane są współczesne wersje tego gadżetu naszpikowane elektroniką, skomplikowane i delikatne, a nasz klasyczny kipichron przetrwał w ziemi ponad 70 lat, nadal jest sprawny i działać będzie przez jeszcze co najmniej 100 lat. (er)
Jak ma się z czymś do czynienia przez całe świadome życie, to intuicyjnie przyjmuje się to za oczywistość. O oczywistościach rzadko się rozmawia, bo niby po co? Jest to powód przez który wiele świetnych domowych sposobów ulega zapomnieniu lub zmarginalizowaniu. Dlatego namawiam Cię miły czytelniku do spojrzenia z dystansu na znane Ci sposoby i podzielenia się nimi na łamach blogalu Moje Domowe Sposoby. Zapewniam, że wiele codziennych, oczywistych dla Ciebie sposobów okaże się “objawieniem” dla szerokiego grona czytelników. Przykładem niech będzie oczywisty dla mnie sposób skutecznego i w pełni kontrolowanego gotowania mleka. Nie zwróciłbym na to uwagi, gdyby nie znajomy, który na widok tego sposobu oniemiał. Jak odzyskał mowę powiedział: “Jakie to genialne – proste i skuteczne!”. A sam sposób to ceramiczny krążek który wkłada się przed nalaniem mleka na dno garnka. W momencie zagotowania mleka krążek zaczyna podskakiwać. Z jednej strony ruch ten zapobiega wykipieniu mleka, a z drugiej stukoczący dźwięk informuje o dojściu mleka do fazy gotowania. Nie należy zbytnio przedłużać tej fazy, bo ostatecznie mleko może jednak wykipieć. Skąd wziąć taki krążek? Jestem szczęśliwym posiadaczem “oryginału” nabytego w latach 80-tych zeszłego wieku (a pamiętam podobny przedmiot z lat 60-tych), ale podejrzewam, że fajansowy spodek (UFO obibok) w zupełności wystarczy.
Celeszyńska J. Mleko i sery w naszej kuchni, Warszawa 1988, s. 7
Przed gotowaniem naczynie należy popłukać zimną wodą i włożyć na dno tzw. kipichron. Jest to porcelanowy krążek, który przeciwdziała gwałtownemu gotowaniu i tzw. wybieganiu mleka. Ponadto, gdy mleko zaczyna się gotować, puka lekko o dno naczynia i w ten sposób przypomina gospodyni, że mleko się gotuje.
Kalendarz Katolicki 1975 [Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego], s. 192
Najważniejszą rzeczą w każdej pracy jest jej przemyślenie i rozplanowanie tak, by płynęła bez niepotrzebnych zahamowań i przerw. Hamulcem w pracy, a już szczególnie w pracy domowej, jest nieodpowiednie rozłożenie czynności. Bezczynne czekanie, na przykład, na zagotowanie się mleka, to strata czasu i niepotrzebny przestój. Mleko się gotuje bez nasze go udziału, a my stojąc obok w tym czasie przecieramy ścierką szklanki, czy kroimy jarzyny na zupę. Zatrzymując się na tym przykładzie wspomnieć warto łatwe i niedrogie usprawnienie, będące do nabycia w sklepach gospodarstwa domowego — porcelanowy krążek tak zwany „kipichron”, który włożony do garna z mlekiem nie pozwoli mu wykipić i stukaniem da nam znać o zagotowaniu. Urządzenie bardzo tanie, praktyczne, a stosunkowo mało znane.
Obustronne, powierzchniowe odprowadzanie powietrza z bocznymi otworami odprowadzającymi.
wymiary :: średnica = 71 mm; grubość = 13,5 mm
materiał :: ceramika
znaki szczególne :: awers = wpisany łukowato w okrąg napis „Ueberkoch-Verhüter”; pośrodku znajduje się wypukły motyw ozdobny przedstawiający garnek/dzbanek z jednym uchem a pod nim napis „Frauenlob”; rewers = centralnie umieszczone wklęsłe koło o średnicy 26 mm
producent :: n/n (Niemcy)
data produkcji ::: n/n
projektant :: n/n
dystrybutor :: n/n
opakowanie :: n/n
miejsce pozyskania :: Polska (internet)
PS :: boczna powierzchnia skośna, po stronie awersu krążek ma mniejszą średnicę = 69,5 mm
Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z bocznym otworem odprowadzającym.
wymiary :: średnica = 79 mm; grubość = 17,5 mm
materiał :: porcelit
znaki szczególne :: rewers = dwa wypukłe centrycznie umieszczone wypukłe okręgi, w mniejszym okręgu umieszczony wypukły trójkąt równoboczny z wpisaną w niego literą „C” – logotyp Chodzieskiej Fabryki Porcelany i /Porcelitu; pomiędzy okręgami promieniście rozchodzące się linie
producent :: Chodzieskie Zakłady Porcelany i Porcelitu (Polska)
data produkcji :: lata 60/70te XX w.
projektant :: n/n
dystrybutor :: n/n
opakowanie :: n/n (na krążku naklejona papierowa etykieta)
miejsce pozyskania :: Polska (internet)
PS :: na awersie przyklejona etykieta, boczna powierzchnia lekko skośna z widocznym szwem w miejscu podziału formy.
Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z bocznym otworem odprowadzającym.
wymiary :: średnica = 79 mm; grubość = 17,5 mm
materiał :: porcelit
znaki szczególne :: rewers = dwa wypukłe centrycznie umieszczone wypukłe okręgi, w mniejszym okręgu umieszczony wypukły trójkąt równoboczny z wpisaną w niego literą „C” – logotyp Chodzieskiej Fabryki Porcelany i /Porcelitu; pomiędzy okręgami promieniście rozchodzące się linie
producent :: Chodzieska Fabryka Porcelany i Porcelitu (Polska)
data produkcji :: lata 60/70te XX w.
projektant :: n/n
dystrybutor :: n/n
opakowanie :: n/n
miejsce pozyskania :: Polska (internet)
PS :: boczna powierzchnia lekko skośna z widocznym szwem w miejscu podziału formy
klupoki... 