Krążki do gotowania mleka z powierzchnią roboczą na której umieszczono wklęsłe kanaliki odprowadzające pęcherzyki powietrza w postaci koncentrycznych okręgów.
W internecie znalazłem poniższe zdjęcie krążka do gotowania mleka. Służył za jedną z ilustracji do zamieszczonego tam tekstu… (nic ciekawego z mojego punktu widzenia, tekst nieciekawy bo poniższa fotografia interesująca bardzo).
Przedstawia ona metalowy, emaliowany krążek z jednostronnym, pierścieniowym układem odprowadzenia powietrza z jednym, okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.
Krążak taki sam jak ten z mojego kredensu, tyle tylko że ma inny napis na nadruku. Tutaj w okrąg wpisano w trzech wierszach „IDÉAL Anti-Monte-Lait PATEMAIL”.
Jednostronny, pierścieniowy układ odprowadzenia powietrza z jednym, okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.
wymiary :: średnica = 81 mm; grubość = 11 mm
materiał :: metal, emalia
znaki szczególne :: awers = jedno pierścieniowe (niepełne) wypukłe przetłoczenie z centrycznie umieszczonym nadrukiem: w okręgu wpisany trójwierszowy, francuskojęzyczny napis „IDEAL Anti-Monte-Lait BREVETE”; rewers = jedno pierścieniowe (niepełne) wklęsłe przetłoczenie z centrycznie umieszczonym nadrukiem: w okręgu wpisany trójwierszowy, francuskojęzyczny napis „IMPORTÉ DE BELGIQUE”
Krążek z czasów ZSRR kupiony od ukraińskiego sprzedawcy z Kijowa, na znanym serwisie aukcyjnym jako Vintage Metal Milk Saver Enamel Kitchen Utensils.
awersrewers
Jednostronny, pierścieniowy układ odprowadzenia powietrza z bocznym kanałem odprowadzającym.
wymiary :: średnica = 83,5 mm; grubość = 2,5 mm
materiał :: metal, emalia
znaki szczególne :: awers = trzy wypukłe pierścienie połączone wypukłym kanałem odprowadzającym, pośrodku nadruk (niestety nieczytelny) składający się z napisu BEPX [pol. wierzch/góra] i logotypu producenta; rewers – trzy wklęsłe pierścienie połączone wklesłym kanałem odprowadzającym
producent :: n/n (ZSRR)
data produkcji :: n/n
projektant : n/n
dystrybutor :: n/n
opakowanie :: n/n
miejsce pozyskania :: interent
Nadruk na awersie: w miarę dobrze widoczny napis BEPX [pol. wierzch/góra] i nieczytelne logo producenta…
opakowanie :: foliowy woreczek zamknięty kartonową etykietą z barwnym nadrukiem
miejsce pozyskania :: Polska (internet)
PS. W Polsce krążęk jest sprzedawany przez firmę Altix Sp. z o.o jako „wkładka do garnka – alarm gotowania” [nazwa na fakturze], na stronie sklepu internetowego krążek figuruje jako „sygnalizator wrzenia” . [data zakupu 16 stycznia 2024 r.]
Informuje on o udzieleniu Pinkasowi Speiserowi z Tarnopola patentu na „płytkę, zapobiegającą wykipianiu i przypalaniu się mleka”. Wniosek patentowy zgłoszony 30 stycznia 1935, a prawa do patentu udzielono z dniem 6 sierpnia 1936 r.
W tym przypadku nie wątpliwości, że patetnt dotyczył krążka do gotowania mleka. W internecie jest bowiem dostępny jego opis patentowy.
Dwustronny, gładki układ odprowadzenia powietrza z dwoma bocznymi otworami odprowadzającymi.
wymiary :: średnica = 81,0 mm; grubość = 13,0 mm
materiał :: ceramika
znaki szczególne :: awers = trójkolorowa (czarno, niebiesko różowa) grafika przedstawiająca sylwetkę kucharza w białej czapce kucharskiej, pasiatym fartuchu oraz spodniach w kratkę w kolorze niebiesko-białym; rewers = współśrodkowe, wklęsłe pierścienie o różnej szerokości, pomiędzy pierwszym i drugim pierścieniem umieszczone dwa wypukły napisy, łukowato wygięte: HONITON [górny napis] i Devon [dolny napis]
producent :: Honiton Pottery Ltd. (Wlk. Brytania)
data produkcji :: n/n
projektant :: n/n
dystrybutor :: n/n
opakowanie :: kartonowy blister z obustronnym niebieskim nadrukiem i okrągłym wycięciem na frontowej płaszczyźnie, w którym zamontowana jest „kieszonka” z bezbarwnego tworzywa sztucznego.
miejsce pozyskania :: Wielka Brytania (interenet)
PS :: Krążek zapakowany jest w kartonowo-plastikowy blister.
awers blistrarewers blistra
Na jego rewersie umieszczono „instrukcję obsługi” o następującej treści:
Pot-Watcher to proste urządzenie wykonane z ceramiki zgodnej z normą B.S. 4860. Odporne na detergenty i mycie w zmywarce pomaga uniknąć kosztownej katastrofy jaką może być wykipienie płynów takich jak mleko lub zupa.
Za każdym razem gdy gotujesz te płyny włóż Pot-Watchera na dno rondla. Nie używaj zbyt dużego ognia.
Pot-Watcher wszczyna alarm gdy robi się zbyt gorąco; grzechocze w rondlu i każe Ci go zdjąć z ognia. Poradzi sobie z jedną pintą mleka w rondlu wypełnionym nim do 3/4 jego [rondla] wysokości, gotowanym na średnim ogniu.
Cóż za osobliwa rzecz jest przed Tobą! To, co widzicie na obrazku, to okrągły dysk z podwyższonym brzegiem i wycięciem po jednej stronie. Na powierzchni obiektu znajduje się napis „wierzch”. Na pierwszy rzut oka ten metalowy przedmiot przypomina pokrywę lub maszynę w jakimś środowisku przemysłowym; jednakże tym prostym przedmiotem jest sprzęt kuchenny używany w kuchniach Związku Radzieckiego. Jego zastosowanie wiąże się z jednym z najbardziej ukochanych produktów narodu radzieckich i mieszkańców Azji Środkowej – mlekiem.
Zainteresowanie obiektem wynika z kilku powodów. Strażnik mleka odzwierciedla wczesne wspomnienia, jakie pozostają w radzieckiej Azji, jako że jesteśmy ostatnim pokoleniem urodzonym w Radzieckim Kazachstanie. Co jednak ważniejsze, wierzymy, że ten niewielki przedmiot podkreśla rolę kobiety w strukturze rodziny i systemie społecznym i uważamy, że ważne jest, aby to podkreślić na danej wystawie. Z drugiej strony cel narzędzia nakreśla znaczenie mleka i jego wykorzystania na obszarze Azji Centralnej. Prowadzi także do jednego z głównych rytuałów w kulturze środkowoazjatyckiej – picia herbaty w gronie rodziny, bliskich przyjaciół, drogich gości. Każdy region realizuje ten rytuał na swój niepowtarzalny sposób: zielona herbata w małych pialach [czarkach] nawiązuje do gorącego lata w Uzbekistanie, czarna herbata z mlekiem towarzyszy rodzinom na bezkresnych stepach Kazachstanu. Wreszcie zastosowanie tego obiektu w czasach radzieckich czyni go ekscytującym artefaktem radzieckiego środowiska domowego – mówi o nim nie tylko poprzez reprezentację wizualną, ale także za pomocą środków dźwiękowych, rozszerzając artefakt na obiekt dźwiękowy, który definiuje wszystkie wymienione powyżej.
Uprawianą w Kazachstanie, powszechną tradycją było picie herbaty ze świeżo zagotowanym mlekiem. Wszyscy pokochali bogatą w smaku i piękną kolorystycznie kazachską mleczną herbatę! W obecności gości była to cała wyjątkowa uroczystość, podczas której z dużego drewnianego kredensu wyjmowano kolorowe piale [czarki], w rondelku zaparzono czarną herbatę i świeżo zagotowane mleko było gotowe do spożycia. Jeśli jednak cofniemy się pamięcią do czasu, który nastąpił zaledwie kilka godzin przed przybyciem gości – kuchnia była najbardziej chaotycznym miejscem na ziemi! Było tam pełno przedmiotów i dźwięków porozrzucanych po całym pomieszczeniu, których jeszcze nie można było połączyć. I trzeba przyznać, że gotowanie mleka w kuchni radzieckiej miało swój specyficzny dźwięk.
Być może krajobraz dźwiękowy obiektu wskazuje na rolę kobiety w sowieckiej kuchni – radziecka kobieta musiała dominować nad wszystkim w domu. Dlatego przejmowanie kontroli nad wieloma sprawami na raz i bycie wielozadaniowym zostało w pewnym stopniu wpisane w kulturę sowieckiej kobiecości.
Takie urządzenie jak strażnik mleka – produkowane masowo narzędzie mające na celu odciążenie gospodarstwa domowego, zaoferowano kobietom w Związku Radzieckim dopiero w drugiej połowie XX wieku. Funkcja urządzenia była dokładnie taka, jak nazwa wskazuje, a jego wyraźny dźwięk powstawał w wyniku nagrzewania się przedmiotu przed momentem, w którym mleko miało się zagotować, osłona mleka zapobiegała wygotowaniu się mleka.
I. F. Ivankovitser wynalazł narzędzie w 1921 r., patent uzyskano w 1929 r. (patent nr 10362 z 31 lipca 1929 r. na 15 lat). Radzieccy strażnicy mleka byli wykonani z porcelany, aluminium i stali nierdzewnej. Od tego momentu ich koszt zakupu zmienił się z 21 kopiejek na 1 rubel 50 kopiejek.
Oczywiście o popularności urządzenia nie zadecydowała tylko dostępność narzędzia, ale także rozpowszechnienie napoju, z którym najlepiej się sprawdzało – mleka. Nie trzeba dodawać, że rytuał dzielenia się napojem mlecznym, napojem na bazie mleka lub na jego bazie jest integralną częścią kultury Kazachstanu. Tutaj herbata mleczna zajmuje szczególne miejsce w każdym domu i jest przygotowywana wyjątkowo.
Screenshot
Bibliografia:
Milk Guard, Krótka encyklopedia gospodarstwa domowego, pod redakcją A.I. Reviny. – M .: Encyklopedia radziecka, 1960
Lena Pozdnyakova jest niezależną artystką i kuratorką z Kazachstanu, początkującą badaczką na UCLA i doktorantką na Freie Universität Berlin Alexandra Tsay jest niezależną kuratorką i badaczką interesującą się interdyscyplinarnym podejściem do analizy i teoretyzowania sztuki współczesnej w Azji Środkowej. Eldar Tagi, niezależny kompozytor i artysta dźwiękowy z Kazachstanu zainteresowany skomplikowaną dynamiką pomiędzy kultowymi obiektami, przestrzeniami i dźwiękiem. Eldar Tagiyev jest artystą dźwiękowym, niezależnym muzykiem i badaczem.
klupoki.com 