#63 milchhüter…


Jednostronny, gładki, bezkierunkowy system odprowadzania powietrza bez otworu odprowadzającego.

  • wymiary :: śr = 100,1 mm (79,5 mm); grubość = 13,5 mm
  • materiał :: ceramika (porcelana)
  • znaki szczególne :: rewers = namalowany podszkliwnie kobaltowy tzw. wzór cebulowy
  • producent :: Česky Porcelán Dubi (Czechy)
  • data produkcji :: po 2020
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :; n/n
  • opakowanie :: pudełko z tektury falistej z monochromatycznym, niebieskim nadrukiem i naklejoną samoprzylepną etykietą
  • miejsce pozyskania :: Niemcy (internet)

Zdecydowałem się ostatecznie na wsadzenie tego krążka do mojego klupokowego kredensu z dwóch powodów. Po pierwsze kupując inny krążek tego samego producenta, dostałem ten krążek. Zapakowany był oryginalnie w firmowe pudełko z naklejoną metką na której jako zapakowany produkt wpisano po niemiecku Milchhüter.


Po drugie w polskim, przedwojennym poradniku dla młodych mam proponowano jako alternatywę użycie małego talerzyka zamiast kipichronu przy gotowaniu mleka. Wziąłem więc ten tutaj krążek i przetestowałem w boju. Faktycznie sprawdza się, lecz brak otworu odprowadzającego bąble powietrza sprawia że jego działanie jest „narowiste”. Ale spełnia on swoje zadanie. Dodatkowym argumentem „za” było to że taki produkt nie występuje u tego producenta jako cześć innego produktu, np. w formie pokrywki do cukiernicy, wazy itp. itd. Ponadto malatura umieszczona jest tak, że nie wskazuje na to aby mógł być używany jako mała miseczka czy talerzyk.

Podsumowując mamy zatem zapewne do czynienia z pierwotną formą kipichronu, jeszcze bez otworu odprowadzającego zebrane pod nim pęcherzyki powietrza.

P.S. Oczywiście cały ten opis może lec w gruzach, ale…

krążek blaszany emaliowany…

Kursy korespondencyjne gospodarstwa domowego” R.2, 1931, zeszyt 29, s. 16

[…]
9. Krążek blaszany emaljowany, okrągło żlobiony, kładzie się na dno rondla z mlekiem — zapobiega kipieniu mleka nawet jeżeli pozostawimy je na ostrym ogniu.
[…]

Poniżej prezentuję powiększenie fragmentu TABLICY NR. 2 z cytowanego czasopisma, na którym pod nr 9 pokazano omawiany krążek..

#60 milch uberwachter…


Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.

  • wymiary :: szer = 85,5 mm (79,5 mm); grubość = 15,5 mm
  • materiał :: ceramika (porcelana)
  • znaki szczególne :: awers = spiralnie uformowany wklęsły kanalik odprowadzający powietrze; rewers = trzy wklęsłe pola jedne nad drugim, w każdym polu umieszczony wypukły napis; w łukowatym polu górnym Milch; w prostokątnym napis VOMA; w najniższym, łukowatym Uberwachter; pola z napisane wpisane w dwa koncentryczne wypukłe okręgi.
  • producent :: VOMA (Niemcy)
  • data produkcji :: przed 1945
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: n/n
  • miejsce pozyskania :: Niemcy (internet)

# 58 milchhüter…


Jednostrnne, powierzchniowe odprowadzanie powietrza z bocznym otworem odprowadzającym.

  • wymiary :: średnica = 78,0 mm; grubość = 12,5 mm
  • materiał :: ceramika (porcelit)
  • znaki szczególne :: awers = wypukła liczba 4687 i pod nią wypukły znak w postaci litery B wpisana w okrąg; płytki kanalik od środka krążka do otworu odprowadzającego powietrze; rewers = dwa wypukłe napisy po okręgu, dolny „MECKELS MILCHHÜTER” I DOLNY PATENT A.
  • producent :: n/n (Niemcy)
  • data produkcji :; n/n
  • projektant :; n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: n/n
  • miejsce pozyskania :: Niemcy (internet)

#50 milchwächter…


Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.

  • wymiary :: średnica = 88,5 mm; grubość = 14,5 mm
  • materiał :: ceramika (porcelana)
  • znaki szczególne :: awers = spiralnie uformowany wklęsły kanalik odprowadzający powietrze; rewers = cztery wklęsłe pola jedne nad drugim, w każdym polu umieszczony wypukły napis; w łukowatym polu górnym Milchwächter – Butz; w prostokątnym napis D.R.G.M. (skrót od niemieckojęzycznego Deutsches Reichs Gebrauchs Musterschutz / pol. wzór użytkowy Rzeszy Niemieckiej); w kolejnym prostokątnym napis D.R.P. (skrót od niemieckojęzycznego Deutsches Reichpatent = pol. patent Rzeszy Niemieckiej), w najniższym, łukowatym Made in Germany.
  • producent :: C. A. Butz, Halbau (Niemcy) obecnie Iłowa (Polska)
  • data produkcji :: przed 1945
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: n/n
  • miejsce pozyskania :: Niemcy (internet)

#49 mleko stop…


Jednostronny, pierścieniowy układ odprowadzenia powietrza z bocznym kanałem odprowadzającym.

  • wymiary :: średnica = 83,5 mm; grubość = 6,5 mm
  • materiał :: stal nierdzewna
  • znaki szczególne :: awers – trzy wklęsłe pierścienie połączone wklęsłym kanałem odprowadzającym; rewers = trzy wypukłe pierścienie połączone wypukłym kanałem odprowadzającym, pośrodku wytłoczony dwuwierszowy napis ZATW.p.U.P. W 34630
  • producent :: Rzemieślnicza Spółdzielnia Zaopatrzenia i Zbytu Branży Metalowej „GOSMET” w Bydgoszczy (Polska)
  • data produkcji :: lata 60te XX w.
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: dwuczęściowe pudełko z półprzeźroczystego tworzywa sztucznego z naklejoną papierową etykietą z wielobarwnym nadrukiem
  • miejsce pozyskania :: Polska (internet)

Krążek posiada opakowanie w postaci dwuczęściowego pudełka z tworzywa sztucznego. Wewnątrz pudełka oprócz krążka umieszczano instrukcję użycia.

anti-monte-lait / melkplaat…

Namierzyłem dwa kolejne krążki w zbiorach muzealnych. tym razem jest to het MOT znadujące się na obrzeżach Brukseli. Na swojej stronie internetowej informują oni o dwóch krążkach znajdujących się w ich zbiorach.

Przeciw wykipieniu mleka [krążek]

KOD IDENTYFIKACYJNY
ID 1017

WŁAŚCIWOŚCI
MOT V 93.0441 D=6,8cm H=1,7cm G=71gr
MOT V 2004.0231 D=7,5cm H=2,5cm G=72gr

ALIAS
nosiciel mleka (?) [flam. melkbedarer]

OPIS
Podczas gotowania mleka i innych pieniących się płynów powstają pęcherzyki powietrza. Rozwijają się w jędrną pianę, która staje się coraz większa i wyrasta tak, że mleko w końcu się zagotuje. Krążek mleczny przeciwdziała rozwojowi tej piany, prowadząc i łamiąc pęcherzyki powietrza powstałe na dole do małego otworu.

Krążek mleczny składa się z pustej i okrągłej (śr. ok. 9 cm) prążkowanej płyty ze szkła, porcelany, blachy emaliowanej lub cynowanej. Wnęka lub wylewka jest usytuowana odpowiednio z boku lub na górze obrazu.

Inny model, pośrodku płyty, jest wyposażony w długą rurkę, która prowadzi pęcherzyki powietrza nad mleko (1).

Wysoki model ma kształt odwróconego lejka z kilkoma małymi wycięciami na dole. Na szczycie zaopatrzona jest w obramowanie w kształcie grzyba. Gdy mleko się zagotuje, unosi się w odwróconym lejku i przechodzi przez deskę z powrotem na dno rondla (2).

W tym samym celu można również użyć garnka na mleko, wysokiego rondla z posiadająca otwory pokrywką. [MOT]

(1) Bv. ”Nouveau Larousse ménager”: 678.

(2) Mioso i ROBINET: 102.