Obiekt miesiąca lipiec 2021 strażnik mleka z czterolistną koniczyną
Strażnik mleka „Milchwunder”, zbiory Archiwum Werkbundu – Museum der Dinge, fot. Armin Herrmann.
Ten porcelanowy krążek jest przedmiotem gospodarstwa domowego, który nie jest już powszechny – to strażnik mleka [niem. Milchwächter]. Kiedy gotuje się mleko, umieszcza się je na dnie garnka i podczas nagrzewania wydaje trzaskający dźwięk, wskazując temperaturę wrzenia. Celem tego alarmu jest zapobieganie wykipieniu.
Strażnicy mleka są dziś prawie nieznani. Są wykonani z wytrzymałych materiałów, takich jak porcelana lub stal nierdzewna, ponieważ muszą wytrzymywać wysokie temperatury, ale nie powinny rdzewieć. Nie wiadomo, kiedy i w jakim kontekście wynaleziono strażników mleka.
Museum der Dinge [pol. Muzeum Rzeczy] otrzymało niedawno obszerną, prywatną kolekcję historycznych strażników mleka. Na tym okazie można zobaczyć czterolistną koniczynę. Te rzadkie mutacje są uważane za symbole szczęścia w kulturach zachodnich i wywodzą się z chrześcijańskiej legendy. Zgodnie z tym biblijna postać Ewa miała zabrać ze sobą czterolistną koniczynę, gdy została wypędzona z raju. W ten sposób liść koniczyny stał się symbolem rajskiego szczęścia.
Twórca: Rodrey Lokalizacja: Obecnie nie eksponowany Używane: Stany Zjednoczone: Massachusetts, Cambridge Zobacz więcej przedmiotów w: Życie domowe i społeczne: Zawody, Kuchnia Julii Child […] Sposób pozyskania: Dar Julii Chilld Źródło danych: Narodowe Muzeum Historii Amerykańskiej Numer identyfikacyjny: 2001.0253.0226 Numer katalogowy: 2001.0253.0226 Numer dostępowy: 2001.0253 Nazwa obiektu: Krążek zapobiegający wykpieniu [ang. Anti Boil Disk] Opis przedmiotu: Metal, emaliowany (całościowo) Wymiary: Ogólne: 8 cm; x 3 1/8 cala […]
Reklamowa karta pocztowa francuskiego producenta metalowych krążków do gotowania mleka – „Rodrey”
Zgodnie z opisem na awersie krążki mogły być używane nie tylko do gotowania (zabezpieczając przed kipieniem) mleka ale również czekolady, makaronu, sosów itp. Zapis na rewersie kartki wskazuje, że siedziba firmy znajdowała wówczas się w Paryżu przy Avenue Parmentier 82.
Dietetyczna książka kucharska, red. Wieczorek Chełmińska Z., Warszawa 1986, s. 270
Wykipieniu mleka zapobiegają tzw. kipichrony włożone na dno naczynia z mlekiem, które w momencie silnego nagrzania mleka zaczynają drgać i wydają dźwięk ostrzegający, że mleko jest bliskie wrzenia.
[…] Istnieje również bardzo proste [urządzenie] „zapobiegające kipieniu mleka”, w postaci krążka z emaliowanej blachy, którą wystarczy położyć na dnie zwykłego rondla z mlekiem. Falisty kształt tego krążka został zaprojektowany w taki sposób, aby ułatwić uwalnianie się pęcherzyków pary wodnej, co zapobiega podnoszeniu się [kipieniu] mleka. (fig. 1278, C)
Fig. 1278 A. aluminiowa bańka na mleko B. garnek do gotowania mleka C. [krążek] przeciw kipieniu mleka >> Rodrey <<
Jest to zakupiony egzemplarz wykonany z ceramiki, który służył do ochrony mleka przed wykipieniem. Kładło się go w garnku, zalewało mlekiem i gdy tylko zaczął pukać w dno garnka, mleko było zagotowane a gospodyni nie musiała stać przy kuchence i czekać, po prostu to słyszała. Średnica 7 cm, grubość 1,6 cm.
klupoki.com 