Dzięki uprzejmości rzecznika patentowego Pana Mikołaja Lecha uzyskałem informację, że Mleko Głos z mojego kredensiku został opracowany przez Ryszarda Kowola z Katowic. Zgłosił on swój wzór krążka do rejestracji w dniu 10 lipca 1931 – pod nazwą „Urządzenie oznaczające wrzenie cieczy w naczyniu”. Wzór zarejestrowano pod nr 2738 w dniu 19 grudnia 1931 r.
Na fejsbookowym profilu Jeziorkowo – 26 stycznia 2022 – roku pojawił się następujący wpis:
Ostatnio patrząc jak dziewczyny pilnują mleka na gazie, przypomniałem sobie o widzianym w młodości strażaku (tak to wtedy nazywano). Zajrzałem na Allegro i kupiłem. Opis jest na zdjęciu.
Teraz nazywa się to kipichron. Są dostępne fajansowe (droższe) i stalowe (tańsze). Kupiłem jaki pamiętałem z młodości. Faktycznie jak mleko się gotuje, krążek podskakuje i stuka a mleko nie kipi.
Jak już kupiłem, to zobaczyłem na filmiku na FB, że podobnie działa mały talerzyk położony na dnie garnka do góry nogami. Ale chyba powinien mieć pofalowany brzeg.
Ps. Garnków z podwójnymi ściankami nie lubimy. Nawet jak nie są aluminiowe, to trzeba pamiętać aby sprawdzać czy i ile jest wody między ściankami.
Wpis jest ciekawy z dwóch powodów. Po pierwsze pojawia się w nim kolejna nazwa krążka do gotowania mleka „strażak”,. Zapewne używano jest jedynie we wspomnianym gospodarstwie domowym,
Po drugie nigdy nie przyszło mi do głowy że kipichron jest lepszy od garnka do gotowania mleka z podwójnym dnem dlatego, że w garnku trzeba pamiętać o dolewaniu wody w przestrzeń między jego ściankami. A przecież moja mama z duma używała NRDowskiego garnka do mleka i sam musiałem tą wodę dolewać (i pamiętać o tym przed gotowaniem mleka)
W bezkresach internetu udało mi się wyłowić fotografię niezwykle ciekawego ceramicznego krążka do gotowania. To ilustracja z jakiegoś słoweńskiego serwisu sprzedażowego. Niestety sam wpis po otwarciu jest rozmyty i całkowicie nieczytelny (bo już jest nieaktualny). Nic zatem nie można się dowiedzieć z zamieszczonych tam informacji. Zdjęcie jednak udało się jakoś otworzyć.
Przedstawia ono biały, ceramiczny, dwustronny krążek. Na jednej jego stronie znajduje się wypukłe logo producenta kawy Franck, na stronie drugiej umieszczono wypukły napis w języku chorwackim: „Kneippova SLADNA KAVA” [pol. zbożowa kawa Kneippa]. Niezwykłość tego krążka tkwi jednak w jego przeznaczeniu. Bo może wyprodukowano go jako reklamowy gadżet pomocny w gotowaniu mleka dodawanego do kawy zbożowej. Jednak równie prawdopodobne jest to, że powstał po to aby ułatwić gotowanei samej kawy, która pieniąc się ma tendencje do kipienia. Pamiętam jeszcze z mego dzieciństwa gdy babcia gotując kawę zbożową musiała jej pilnować aby nie wykipiała. Tak więc albo jest to opiekun/strażnik mleka [chor. čuvar mlijeka}, albo opiekun/strażnik kawy [chor, čuvar kave]. A może pilnował jednego i drugiego podczas gotowania 🙂
Dwustronny, gładki układ odprowadzenia powietrza z dwoma bocznymi otworami odprowadzającymi.
wymiary :: średnica = 81,0 mm; grubość = 13,0 mm
materiał :: ceramika
znaki szczególne :: awers = trójkolorowa (czarno, niebiesko różowa) grafika przedstawiająca sylwetkę kucharza w białej czapce kucharskiej, pasiatym fartuchu oraz spodniach w kratkę w kolorze niebiesko-białym; rewers = współśrodkowe, wklęsłe pierścienie o różnej szerokości, pomiędzy pierwszym i drugim pierścieniem umieszczone dwa wypukły napisy, łukowato wygięte: HONITON [górny napis] i Devon [dolny napis]
producent :: Honiton Pottery Ltd. (Wlk. Brytania)
data produkcji :: n/n
projektant :: n/n
dystrybutor :: n/n
opakowanie :: kartonowy blister z obustronnym niebieskim nadrukiem i okrągłym wycięciem na frontowej płaszczyźnie, w którym zamontowana jest „kieszonka” z bezbarwnego tworzywa sztucznego.
miejsce pozyskania :: Wielka Brytania (interenet)
PS :: Krążek zapakowany jest w kartonowo-plastikowy blister.
awers blistrarewers blistra
Na jego rewersie umieszczono „instrukcję obsługi” o następującej treści:
Pot-Watcher to proste urządzenie wykonane z ceramiki zgodnej z normą B.S. 4860. Odporne na detergenty i mycie w zmywarce pomaga uniknąć kosztownej katastrofy jaką może być wykipienie płynów takich jak mleko lub zupa.
Za każdym razem gdy gotujesz te płyny włóż Pot-Watchera na dno rondla. Nie używaj zbyt dużego ognia.
Pot-Watcher wszczyna alarm gdy robi się zbyt gorąco; grzechocze w rondlu i każe Ci go zdjąć z ognia. Poradzi sobie z jedną pintą mleka w rondlu wypełnionym nim do 3/4 jego [rondla] wysokości, gotowanym na średnim ogniu.
Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.
wymiary :: średnica = 91,5 mm; grubość = 13 mm
materiał :: ceramika
znaki szczególne :: rewers = logotyp producenta a pod nim dwuwierszowy napis „MILK BOILER / THIS SIDE UP”; wszystko podszkliwny nadruk = w kolorze czarnym
producent :: Wembley Quality Ware (Australia)
data produkcji :: n/n
projektant :: n/n
dystrybutor :: n/n
opakowanie :: n/n
miejsce pozyskania :: Australia (internet)
PS :: Rewers krążka ma mniejszą średnicę, a ścianki boczne są pochyłe z wyraźnym wgłębnym pierścieniem bliżej awersu.
„O rany, pełno mleka!” Gospodyni biega ile może, ale niestety – za późno. Rozproszona pracą zapomniała, że mleko gotuje się na kuchence. Gruby, biały korzuch wiszący nad garnkiem łączy go z płytą kuchenną. Po dzbanku na mleko nie ma śladu. Zamiast tego po kuchni unoszą się gęste kłęby dymu zmieszane z nieprzyjemnym zapachem, spalenizną. Sprawna skądinąd gospodyni domowa, której skuteczność w tym przypadku zawiodła, szybko posypuje solą przypalony kożuch z mleka. A potem zaczyna się sprzątanie. To naprawdę jest nieprzyjemne. A tego tak łatwo było uniknąć. Przede wszystkim mleka nigdy nie należy stawiać na rozżarzonej płycie kuchennej, ponieważ bardzo łatwo się przypala. Kupujesz tzw. „ubijaczkę do mleka” [niem. Milchklopfer] wykonaną z porcelany, którą umieszcza się w mleku podczas jego gotowania i która stuka, sygnalizując gotowanie się mleka. Możesz też posmarować zewnętrzną i wewnętrzną część garnka odrobiną masła lub skórką boczku! Nie martw się, że mleko będzie pachnieć bekonem! Smak i zapach boczku nie zostanie w ogóle wchłonięty przez mleko, ale mleko nie będzie opuszczać garnka nawet podczas najintensywniejszego gotowania. Poza tym oszczędzasz sobie nieprzyjemnego zapachu spalenizny i kłopotów z czyszczeniem kuchenki i naczyń.
Wembley Ware Milk Boiler [dosłownie: kociołek na mleko; tutaj: krążek do gotowania mleka]
Wyprodukowano w Australii Data – lata 50-tych i 60-tych ??
Notatka od Sharon
Ten krążek do gotowania mleka [ang. milk Boiler] należał do mojej mamy Myślę, że przyniosłam to do domu zaraz po jej śmierci
Wszyscy przeglądaliśmy jej kuchenne rzeczy i zobaczyłam to i miałam żywe wspomnienia z jego użycia Mama używała go do przyparzania mleka – tj. – doprowadzała mleko do wrzenia i pozwalała mu przez chwilę gotować na wolnym ogniu – nie wiem jak długo!
Potem „Wielkie Czekanie”!!!
Rondel był wstawiany do lodówki, mleko ostygło, a piękny krem rósł na wierzchu Następnie był zdejmowany z góry i gotowy do użycia na domowych bułeczkach!! Gdy byłam wystarczająco szybka (było nas siedmioro!!) Miałam trochę na moich płatkach ryżowych i to było przepyszne
Być może będę musiała spróbować tego ponownie Chociaż nie jestem pewien, czy to zadziała z mlekiem homogonizowanym i pasteryzowanym!!!
klupoki... 