milk boiler…

www.kiwinorth.co.nz

Whangārei Museum/Nasze skarby
Milk boiler
[dosłownie: kociołek na mleko; tutaj: krążek do gotowania mleka] z połowy XX wieku
Ashleigh McLarin, Kurator Wystaw

Ten mały gadżet był popularnym narzędziem w XX wieku (1991/99/13). Jego prostota jest myląca, ponieważ jego konstrukcja jest poparta naukowymi podstawami. Ten ceramiczny krążek to milk boiler / pot saver / pot minder / milk saver / boilover preventer / milk guard – obiekt o wielu nazwach i wszystkich opisujących jego zastosowanie.

Jego głównym celem jest zapobieganie wrzeniu mleka na kuchence. Jak wielu z nas wie, można odwrócić wzrok na jedną krótką chwilę, ale jeśli jest to kluczowy moment, to nagle dochodzi do wykipienia i zostaje się z dużym bałaganem.

Ta konstrukcja krążka to zmodernizowana wersja, która została wykonana w latach 1940/50. Wcześniej istniała jego wersja edwardiańska, która powstała na początku XX wieku. Wersja edwardiańska znajdowała się wysoko w garnku i miała pofalowaną podstawę. Wydawała ona dźwięki, gdy mleko zbliżało się do wrzenia, ostrzegając kucharza.

Nowa, ulepszona wersja krążka zmniejszyła wymagania dotyczące ułożenia w garnku i oferowała dodatkową funkcję. Rowkowaną stroną wkładamy krążek do garnka i zalewamy mlekiem. Wspólną cechą tych krążków była drukowana instrukcja „tą stroną do góry”, aby zapewnić prawidłowe użytkowanie i zapobiec możliwym wykipieniom. Podobnie jak w krążku edwardiańskim, ten krążek brzęczał w garnku, ostrzegając kucharza dźwiękiem. Dodatkową funkcją był system rozprowadzania pęcherzyków (spiralny rowek). Gdy mleko się podgrzało, gorące cząsteczki przepływały przez spiralę i wystrzeliwały przez otwór na powierzchnię, rozbijając ją, zapobiegając tworzeniu się kożucha. Mleko wrze w temperaturze 100,2°C, a z użyciem krążka do gotowania mleko nie nagrzewa się powyżej 98,9°C (na wierzchniej powierzchni), ponieważ ceramiczny dysk pochłania dużo ciepła.

Krążki do gotowania mleka były najczęściej ceramiczne, ale produkowano także krążki szklane i metalowe. Ten egzemplarz został wykonany przez firmę Davis Bradley Ltd z Londynu i został podarowany muzeum przez pana H.A. Humphreysa. Nie znam żadnego nowozelandzkiego komercyjnego producenta krążków do gotowania mleka, ale w Australii były Fowler Ware, Wembley i Austco, które produkowały podobne krążki.

Mikrofalówki pojawiły się w domach w Nowej Zelandii na początku lat 70. XX wieku i sugerowałbym, że wraz z przyjęciem tej nowej technologii rynek krążŻo∑ do gotowania zmniejszył się. Wielu osobom spodobała się łatwość podgrzewania mleka w kuchence mikrofalowej, chociaż i w tutaj istnieje ryzyko wykipienia.

(1991/99/13)

#18 milk boiler…


Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.

  • wymiary :: średnica = 91,5 mm; grubość = 17 mm
  • materiał :: ceramika
  • znaki szczególne :: rewers = dwa podszkliwne, trójwierszowe bloki napisów w kolorze zielonym, THE DAVIS MILK BOILER / THIS SIDE UP / MANUFACTURED IN ENGLAND [górny blok]; UNDER LEYFIELD’S / Patent 205434 / BRADLEY LTD. LONDON. [dolny blok]
  • producent :: Davis Bradley Ltd. (Wlk. Brytania)
  • data produkcji :; n/n
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: n/n
  • miejsce pozyskania :: internet

hlídač mléka…

www.lovecpokladu.cz

Ceramiczny strażnik mleka

Jest to zakupiony egzemplarz wykonany z ceramiki, który służył do ochrony mleka przed wykipieniem. Kładło się go w garnku, zalewało mlekiem i gdy tylko zaczął pukać w dno garnka, mleko było zagotowane a gospodyni nie musiała stać przy kuchence i czekać, po prostu to słyszała. Średnica 7 cm, grubość 1,6 cm.

Ilustracja ze strony www.lovecpokladu.cz

milchwächter…

Sonntags-Zeitung fürs Deutsche Haus, R. 34, 1931, nr 21, s. 16

Praktyczne porady dla kuchni i piwnicy
[…]
Niestety mleko łatwo się przypala. […] Wtedy krzyk przerażenia wypełnia cały dom, a jeszcze silniej napełnia go nieprzyjemny zapach spalonego, a nawet wykipiałego mleka. […]
Ale nie musimy się już tym martwić, jeśli kupimy mały strażnik mleka [Milchwächter] „Butz”, który zapobiega przypaleniu i wykipieniu. Jest wykonany z glazurowanej gliny i ma spiralę na dole i stożkowy otwór pośrodku. Spiralę umieszcza się w garnku skierowaną w dół i ustawia na kuchence gazowej, kominkowej lub spirytusowej. Podczas gotowania opary najpierw powstają pod połową spirali i są wypychane do góry przez otwór w krążku. Unoszące się wokół opary utrzymują mleko w ciągłym ruchu i zapobiegają jego spaleniu lub wykipieniu. Nie musisz zachować ostrożności ani używać trzepaczki, możesz po prostu pozostawić mleko własnemu losowi, aż się zagotuje. Krążek niszczy również tworzenie się kożucha, który w przeciwnym razie powstaje podczas gotowania i który jest nieprzyjemny dla wielu osób. Po użyciu strażnika mleka [Milchwächter] i garnek, których oczywiście nie wolno używać do przygotowywania innych potraw, należy dobrze oczyścić sodą i odłożyć.

„Strażnik mleka (Milchwächter) „Butz” zapobiega przypaleniu.”

milchklopfer…

Historisches Museum Basel

Obiekt
Milchklopfer
Czas pochodzenia

Pierwsza połowa 20. wieku
Co wiesz o tym obiekcie?
Milchklopfer dodaje się do garnka z mlekiem. Na krótko przed zagotowaniem mleka krążek zaczyna „pukać” i ostrzega kucharza przed wykipieniem mleka. Rzadki, ale przydatny przedmiot, który jest nadal używany w naszej kuchni.
Wysłane przez
Manfred Schmidt

Obraz ze strony internetowej Historisches Muzeum Basel

milchalarm…

Wędrowiec Ruszowski

Przed wykipieniem mleka uchroni kipichron

Nasz kolega Adam, członek LGH w Ruszowie, odnalazł koło swojego domu stary  poniemiecki gadżet kuchenny. Jest to porcelitowy krążek o średnicy około 10 cm, na którym znajduje się rycina przedstawiająca osobę z tubą i napisem „milch alarm”. Urządzenie to znane jest pod polską nazwą kipichron. 
Wrzucone do garnka z mlekiem zaczyna podskakiwać i brzęczeć w momencie kiedy mleko ma zamiar się gotować – w  ten sposób ostrzega przed  jego wykipieniem. 
Znane są współczesne wersje  tego gadżetu naszpikowane elektroniką, skomplikowane i delikatne, a nasz
klasyczny kipichron przetrwał w ziemi ponad 70 lat, nadal jest sprawny i działać będzie przez jeszcze co najmniej 100 lat. (er)

ilustracja z serwisu
Wędrowiec Ruszowski
https://ruszowplus1.blogspot.com/

#17 ueberkoch-verhüter…


Obustronne, powierzchniowe odprowadzanie powietrza z bocznymi otworami odprowadzającymi.

  • wymiary :: średnica = 71 mm; grubość = 13,5 mm
  • materiał :: ceramika
  • znaki szczególne :: awers = wpisany łukowato w okrąg napis „Ueberkoch-Verhüter”; pośrodku znajduje się wypukły motyw ozdobny przedstawiający garnek/dzbanek z jednym uchem a pod nim napis „Frauenlob”; rewers = centralnie umieszczone wklęsłe koło o średnicy 26 mm
  • producent :: n/n (Niemcy)
  • data produkcji ::: n/n
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: n/n
  • miejsce pozyskania :: Polska (internet)

PS :: boczna powierzchnia skośna, po stronie awersu krążek ma mniejszą średnicę = 69,5 mm

PS2 :: krążek trafił do mnie dzięki Jakubowi od Igraszek z czasem.