# anti-monte-lait – pocztówka…

Reklamowa karta pocztowa francuskiego producenta metalowych krążków do gotowania mleka – „Rodrey”

Zgodnie z opisem na awersie krążki mogły być używane nie tylko do gotowania (zabezpieczając przed kipieniem) mleka ale również czekolady, makaronu, sosów itp. Zapis na rewersie kartki wskazuje, że siedziba firmy znajdowała wówczas się w Paryżu przy Avenue Parmentier 82.

карау́льщик молока…

old-bottles.livejournal.com

Strażnik mleka [ros. караульщик молока], później strażnik mleka [ros. сторож молока].

Jak to mówią, nie mogłam przejść obok. chociaż temat wydaje się nie do końca mój. Urzekł mnie sam napis, i to nie tylko fakt jego obecności, ale kolor, czcionka czy coś innego, co mówiło mi, że jest to obiekt dość wczesny.

Pediwikia w języku innym niż rosyjski stwierdza: Obserwator mleka [ang. milk watcher] został wynaleziony przez Vincenta Hartleya w 1938 roku i stał się bardzo popularny w krajach łacińskich.
Rosyjskie żżniki
[???] zamieściły gdzieś, że pojawił się po raz pierwszy w 1939 roku. (nie mogę już znaleźć źródła). Ale na stronie wyszukiwania patentów (http://www.findpatent.ru/patent/1/10362.html) znajdujemy wynalazek towarzysza Ivankovicera, ogłoszony 19 listopada 1923 r., a patent został wydany 31 lipca 1929 r. „wkładane do garnków itp. z płytką zabezpieczającą zapobiegającą wykipieniu mleka, kawy itp…”
Jego osłona na mleko różni się położeniem rowków na dolnej stronie, ale istota jest taka sama.

Napis na mojej osłonie mleka głosi: „Podczas gotowania mleka opuść osłonę na dno garnka spiralą w dół C.F.T. w Dulevo [ros. Ц.Ф.Т. в Дулеве]
Co to jest dla CFT? Przeszukując Internet w poszukiwaniu znaczków porcelany Dulevo, na pierwszych znalazłem skrót CFFT-Centrofarfortrest
[ros. ЦФФТ-Центрофарфортрест].

W inwentarzu akt Rosyjskiego Państwowego Archiwum Ekonomicznego (RGEA) znajdujemy:

  1. Państwowy Centralny Fundusz Porcelany i Wyrobów Ceramicznych (Centrofarfortrest [ros. Центрофарфортрест]) Najwyższej Rady Ekonomicznej RFSRR. 1923 – 1930
    Fond: 8013 Kategoria: 3 Inwentarz: 3 Etui: 6931 Data: 1923 – 1930 utw
    [orzenie]. 1923, lik[widacja]. 1930
    Poprzednie tytuły i podporządkowanie
    Stowarzyszenie państwowych fabryk porcelany i wyrobów ceramicznych Centralnego Regionu RSFSR (Cntrofarfortrest
    [ros. Центрофарфортрест]) Najwyższej Rady Gospodarczej RSFSR. 1923 – 1926
    Państwowy Centralny Fundusz Porcelany i Wyrobów Ceramicznych (Centrofarfortrest
    [ros. Центрофарфортрест]) Najwyższej Rady Ekonomicznej RFSRR. 1926 – 1927
    Centralne Stowarzyszenie Państwowych Fabryk Porcelany i Wyrobów Ceramicznych RSFSR (Centrofarfortrest
    [ros. Центрофарфортрест]) Najwyższej Rady Ekonomicznej RSFSR. 1927
    Państwowy Centralny Fundusz Porcelany i Wyrobów Ceramicznych (Centrofarfortrest
    [ros. Центрофарфортрест]) Najwyższej Rady Ekonomicznej RFSRR. 1927 – 1930
    NSA do fondu: tło historyczne funduszu

Na jaką nazwę zmieniono Centrofarfortrest [ros. Центрофарфортрест] i kiedy jej nie znalazłem, więc na podstawie dowodów pośrednich założymy, że ta osłona mleczna była przed 1930 rokiem. Być może eksperci od porcelany będą w stanie to potwierdzić lub obalić?

milchwächter…

„Das Echo”, R. 44, 1925, nr 2184, s. 1480

Strażnik mleka.
Przegotowanie i spalenie mleka, artykułów spożywczych, kakao, zup, roślin strączkowych, ryżu itp. stwarza wiele kłopotów, irytacji, a jednocześnie kosztuje. Każda gospodyni domowa coś o tym wie. Strażnik mleka Butz ze spiralą, wykonany z najlepszej porcelany, zapobiega tym niedogodnościom. Małe urządzenie umieszcza się w naczyniu spiralą skierowaną w dół. Opary powstałe pod spiralą są wypychane do góry przez stożkowy otwór, niszcząc warstwę tłuszczu, pozostałe opary mogą wydostać się na zewnątrz, co zapobiega spalaniu i wrzeniu. Oznacza to, że możesz pozwolić, aby mleko gotowało się dłużej i uzyskać mleko wolne od zarazków, które jest niezbędne w pielęgnacji dziecka. H.H.

Wierny strażnik mleka.
C. A. Butz, Halbau [obecnie Iłowa],

kipichron…

Dietetyczna książka kucharska, red. Wieczorek Chełmińska Z., Warszawa 1986, s. 270

Wykipieniu mleka zapobiegają tzw. kipichrony włożone na dno naczynia z mlekiem, które w momencie silnego nagrzania mleka zaczynają drgać i wydają dźwięk ostrzegający, że mleko jest bliskie wrzenia.

Ryc. 12. Kipichron.

anti-monte-lait…

Larousse ménager : dictionnaire illustré de la vie domestique…, Paryż, bdw, s. 720

[…] Istnieje również bardzo proste [urządzenie] „zapobiegające kipieniu mleka”, w postaci krążka z emaliowanej blachy, którą wystarczy położyć na dnie zwykłego rondla z mlekiem. Falisty kształt tego krążka został zaprojektowany w taki sposób, aby ułatwić uwalnianie się pęcherzyków pary wodnej, co zapobiega podnoszeniu się [kipieniu] mleka. (fig. 1278, C)

Fig. 1278
A. aluminiowa bańka na mleko B. garnek do gotowania mleka C.
[krążek] przeciw kipieniu mleka >> Rodrey <<

milk boiler…

www.kiwinorth.co.nz

Whangārei Museum/Nasze skarby
Milk boiler
[dosłownie: kociołek na mleko; tutaj: krążek do gotowania mleka] z połowy XX wieku
Ashleigh McLarin, Kurator Wystaw

Ten mały gadżet był popularnym narzędziem w XX wieku (1991/99/13). Jego prostota jest myląca, ponieważ jego konstrukcja jest poparta naukowymi podstawami. Ten ceramiczny krążek to milk boiler / pot saver / pot minder / milk saver / boilover preventer / milk guard – obiekt o wielu nazwach i wszystkich opisujących jego zastosowanie.

Jego głównym celem jest zapobieganie wrzeniu mleka na kuchence. Jak wielu z nas wie, można odwrócić wzrok na jedną krótką chwilę, ale jeśli jest to kluczowy moment, to nagle dochodzi do wykipienia i zostaje się z dużym bałaganem.

Ta konstrukcja krążka to zmodernizowana wersja, która została wykonana w latach 1940/50. Wcześniej istniała jego wersja edwardiańska, która powstała na początku XX wieku. Wersja edwardiańska znajdowała się wysoko w garnku i miała pofalowaną podstawę. Wydawała ona dźwięki, gdy mleko zbliżało się do wrzenia, ostrzegając kucharza.

Nowa, ulepszona wersja krążka zmniejszyła wymagania dotyczące ułożenia w garnku i oferowała dodatkową funkcję. Rowkowaną stroną wkładamy krążek do garnka i zalewamy mlekiem. Wspólną cechą tych krążków była drukowana instrukcja „tą stroną do góry”, aby zapewnić prawidłowe użytkowanie i zapobiec możliwym wykipieniom. Podobnie jak w krążku edwardiańskim, ten krążek brzęczał w garnku, ostrzegając kucharza dźwiękiem. Dodatkową funkcją był system rozprowadzania pęcherzyków (spiralny rowek). Gdy mleko się podgrzało, gorące cząsteczki przepływały przez spiralę i wystrzeliwały przez otwór na powierzchnię, rozbijając ją, zapobiegając tworzeniu się kożucha. Mleko wrze w temperaturze 100,2°C, a z użyciem krążka do gotowania mleko nie nagrzewa się powyżej 98,9°C (na wierzchniej powierzchni), ponieważ ceramiczny dysk pochłania dużo ciepła.

Krążki do gotowania mleka były najczęściej ceramiczne, ale produkowano także krążki szklane i metalowe. Ten egzemplarz został wykonany przez firmę Davis Bradley Ltd z Londynu i został podarowany muzeum przez pana H.A. Humphreysa. Nie znam żadnego nowozelandzkiego komercyjnego producenta krążków do gotowania mleka, ale w Australii były Fowler Ware, Wembley i Austco, które produkowały podobne krążki.

Mikrofalówki pojawiły się w domach w Nowej Zelandii na początku lat 70. XX wieku i sugerowałbym, że wraz z przyjęciem tej nowej technologii rynek krążŻo∑ do gotowania zmniejszył się. Wielu osobom spodobała się łatwość podgrzewania mleka w kuchence mikrofalowej, chociaż i w tutaj istnieje ryzyko wykipienia.

(1991/99/13)

#18 milk boiler…


Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.

  • wymiary :: średnica = 91,5 mm; grubość = 17 mm
  • materiał :: ceramika
  • znaki szczególne :: rewers = dwa podszkliwne, trójwierszowe bloki napisów w kolorze zielonym, THE DAVIS MILK BOILER / THIS SIDE UP / MANUFACTURED IN ENGLAND [górny blok]; UNDER LEYFIELD’S / Patent 205434 / BRADLEY LTD. LONDON. [dolny blok]
  • producent :: Davis Bradley Ltd. (Wlk. Brytania)
  • data produkcji :; n/n
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: n/n
  • miejsce pozyskania :: internet