W każdej kuchni znajdował się strażnik mleka Matej Markovinovič 18. sierpnian 2022.
Strażnik mleka Boral był regularnie używany do podgrzewania mleka, syropów, gotowania makaronów i gulaszy oraz do wielu innych zastosowań. Był to kawałek szkła wyprodukowany przez fabrykę szkła laboratoryjnego Boris Kidrič w Puli, który zapobiegał wykipieniu płynu z garnka.
Foto: Barbara Jurišič, mirovina.hr
Strażnik mleka wykonany był z ognioodpornego szkła boralowego, który znajdował się w każdej kucni. To przydatny gadżet, który pomagał kucharzom zapobiegać wykipieniu płynów z garnka.
„Umieszczony na dnie garnka strażnik mleka Boral eliminuje wykipienie i umożliwia spokojne gotowanie mleka, syropu, makaronu, pitnej czekolady itp. Strażnik mleka wykonany jest z ognioodpornego szkła Boral i jako taki może być używany bez żadnych środków ostrożności” – mówiła instrukcja użytkowania.
Za produkcję strazników mleka odpowiedzialna była fabryka szkła laboratoryjnego Boris Kidrič w Puli, która oprócz ówczesnego rynku jugosłowiańskiego sprzedawała swoje produkty także w krajach europejskich, takich jak włochy, Francja, Niemcy, Szwecja i Polska.
Firma została kupiona przez Niemców w latach 90-tych [XX wieku], jednak do dziś działa pod nazwą Tvornica stakla Duran Pula [pol. fabryka szkła Duran Pula].
Jest to wpis informujący o zgłoszeniu patentu. Patentu niezwykle dziwnego… bo jak się temu przyjrzeć to jest to odwrócony do góry nogami talerzyk / pokrywka /wieczko… jak zwał tak zwał. Zgłaszający albo nigdy nie widział na oczy w pełni funkcjonującego krążka do gotowania, albo coś przekombinował. Brak bowiem jest otworu (bocznego lub górnego) przez który mogłyby „uchodzić” pęcherzyki powietrza , zgromadzonego pomiędzy dnem naczynia a krążkiem.
Warto by jeszcze przetłumaczyć z języka zgłoszenia patentowego na nasze to co zapisano ukrywając to pod symbolami literowymi oraz cyferkami w nawiasach.
A1(21) 302485 = ogłoszenie o zgłoszeniu wynalazku o numerze (zgłoszenia) 302485 (22) 94 03 04 = zgłoszenie w dniu 4 marca 1994 6(51) A47J 27/60 = 6 edycja Międzynarodowej Klasyfikacji Patentowej, nr MKP A47J 27/60 (75) Klemens Oswald, Bielsko Biała = twórca i zgłaszający patent to Klemens Oswald, Bielsko Biała (57) Wynalazek… = skrótowy opis wynalazku: Wynalazek…
Niestety nie udało mi się znaleźć informacji jakich ośmiu zastrzeżeń miał dotyczyć ten patent. Z innego wpisu na stronie Urzędu Patentowego (dostęp dnia 22 stycznia 2024 r.) wynika, że zgłoszenie otrzymało nr P.302485 jednak „decyzja o wydaniu prawa została wygaszona”.
Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z okrągłym otworem odprowadzającym w korpusie krążka.
wymiary :: średnica = 86,5 mm; grubość = 14 mm
materiał :: ceramika
znaki szczególne :: rewers = czterokolorowa grafika przedstawiająca głowę krowy z kwiatkami w pysku
producent :: Holkham Pottery Limited (Wlk. Brytania)
data produkcji :: n/n
projektant :: grafikę na rewersie zaprojektowano i wykonano w postaci nadruku w Witley Press Ltd. w Hunstanton
dystrybutor :: n/n
opakowanie :: kartonowe pudełko z barwnym nadrukiem i okrągły wycięciem na frontowej ściance
miejsce pozyskania :: Wielka Brytania (internet)
PS :: awers krążka ma mniejszą średnicę, a ścianki boczne są pochyłe.
opakowanie – awersopakowanie – rewers
PS2 :: krążek dotarł do mnie w oryginalnym, nienaruszonym (99%) opakowaniu. wynika z tego, że obdarowana nim osoba nawet go nie otworzyła… czyli da się żyć bez niego 😉
Obustronne, powierzchniowe odprowadzanie powietrza z bocznymi otworami odprowadzającymi.
wymiary :: średnica = 75,5 mm; grubość = 16 mm
materiał :: ceramika
znaki szczególne :: awers = wypukła podkowa otoczona od góry i dołu łukowatymi napisami, „ILIN” na górze i pod podkową, w dwu wierszach, ZNAK OCHR. oraz „KIPICHRON”
producent :: nieznany [ewentualnie ILIN (?)] (Polska)
Informuje on o udzieleniu Pinkasowi Speiserowi z Tarnopola patentu na „płytkę, zapobiegającą wykipianiu i przypalaniu się mleka”. Wniosek patentowy zgłoszony 30 stycznia 1935, a prawa do patentu udzielono z dniem 6 sierpnia 1936 r.
W tym przypadku nie wątpliwości, że patetnt dotyczył krążka do gotowania mleka. W internecie jest bowiem dostępny jego opis patentowy.
Dzięki uprzejmości rzecznika patentowego Pana Mikołaja Lecha uzyskałem informację, że Mleko Głos z mojego kredensiku został opracowany przez Ryszarda Kowola z Katowic. Zgłosił on swój wzór krążka do rejestracji w dniu 10 lipca 1931 – pod nazwą „Urządzenie oznaczające wrzenie cieczy w naczyniu”. Wzór zarejestrowano pod nr 2738 w dniu 19 grudnia 1931 r.
Na fejsbookowym profilu Jeziorkowo – 26 stycznia 2022 – roku pojawił się następujący wpis:
Ostatnio patrząc jak dziewczyny pilnują mleka na gazie, przypomniałem sobie o widzianym w młodości strażaku (tak to wtedy nazywano). Zajrzałem na Allegro i kupiłem. Opis jest na zdjęciu.
Teraz nazywa się to kipichron. Są dostępne fajansowe (droższe) i stalowe (tańsze). Kupiłem jaki pamiętałem z młodości. Faktycznie jak mleko się gotuje, krążek podskakuje i stuka a mleko nie kipi.
Jak już kupiłem, to zobaczyłem na filmiku na FB, że podobnie działa mały talerzyk położony na dnie garnka do góry nogami. Ale chyba powinien mieć pofalowany brzeg.
Ps. Garnków z podwójnymi ściankami nie lubimy. Nawet jak nie są aluminiowe, to trzeba pamiętać aby sprawdzać czy i ile jest wody między ściankami.
Wpis jest ciekawy z dwóch powodów. Po pierwsze pojawia się w nim kolejna nazwa krążka do gotowania mleka „strażak”,. Zapewne używano jest jedynie we wspomnianym gospodarstwie domowym,
Po drugie nigdy nie przyszło mi do głowy że kipichron jest lepszy od garnka do gotowania mleka z podwójnym dnem dlatego, że w garnku trzeba pamiętać o dolewaniu wody w przestrzeń między jego ściankami. A przecież moja mama z duma używała NRDowskiego garnka do mleka i sam musiałem tą wodę dolewać (i pamiętać o tym przed gotowaniem mleka)
klupoki.com 