milchwächter…

„Das Echo”, R. 44, 1925, nr 2184, s. 1480

Strażnik mleka.
Przegotowanie i spalenie mleka, artykułów spożywczych, kakao, zup, roślin strączkowych, ryżu itp. stwarza wiele kłopotów, irytacji, a jednocześnie kosztuje. Każda gospodyni domowa coś o tym wie. Strażnik mleka Butz ze spiralą, wykonany z najlepszej porcelany, zapobiega tym niedogodnościom. Małe urządzenie umieszcza się w naczyniu spiralą skierowaną w dół. Opary powstałe pod spiralą są wypychane do góry przez stożkowy otwór, niszcząc warstwę tłuszczu, pozostałe opary mogą wydostać się na zewnątrz, co zapobiega spalaniu i wrzeniu. Oznacza to, że możesz pozwolić, aby mleko gotowało się dłużej i uzyskać mleko wolne od zarazków, które jest niezbędne w pielęgnacji dziecka. H.H.

Wierny strażnik mleka.
C. A. Butz, Halbau [obecnie Iłowa],

kipichron…

Dietetyczna książka kucharska, red. Wieczorek Chełmińska Z., Warszawa 1986, s. 270

Wykipieniu mleka zapobiegają tzw. kipichrony włożone na dno naczynia z mlekiem, które w momencie silnego nagrzania mleka zaczynają drgać i wydają dźwięk ostrzegający, że mleko jest bliskie wrzenia.

Ryc. 12. Kipichron.

anti-monte-lait…

Larousse ménager : dictionnaire illustré de la vie domestique…, Paryż, bdw, s. 720

[…] Istnieje również bardzo proste [urządzenie] „zapobiegające kipieniu mleka”, w postaci krążka z emaliowanej blachy, którą wystarczy położyć na dnie zwykłego rondla z mlekiem. Falisty kształt tego krążka został zaprojektowany w taki sposób, aby ułatwić uwalnianie się pęcherzyków pary wodnej, co zapobiega podnoszeniu się [kipieniu] mleka. (fig. 1278, C)

Fig. 1278
A. aluminiowa bańka na mleko B. garnek do gotowania mleka C.
[krążek] przeciw kipieniu mleka >> Rodrey <<

milk boiler…

www.kiwinorth.co.nz

Whangārei Museum/Nasze skarby
Milk boiler
[dosłownie: kociołek na mleko; tutaj: krążek do gotowania mleka] z połowy XX wieku
Ashleigh McLarin, Kurator Wystaw

Ten mały gadżet był popularnym narzędziem w XX wieku (1991/99/13). Jego prostota jest myląca, ponieważ jego konstrukcja jest poparta naukowymi podstawami. Ten ceramiczny krążek to milk boiler / pot saver / pot minder / milk saver / boilover preventer / milk guard – obiekt o wielu nazwach i wszystkich opisujących jego zastosowanie.

Jego głównym celem jest zapobieganie wrzeniu mleka na kuchence. Jak wielu z nas wie, można odwrócić wzrok na jedną krótką chwilę, ale jeśli jest to kluczowy moment, to nagle dochodzi do wykipienia i zostaje się z dużym bałaganem.

Ta konstrukcja krążka to zmodernizowana wersja, która została wykonana w latach 1940/50. Wcześniej istniała jego wersja edwardiańska, która powstała na początku XX wieku. Wersja edwardiańska znajdowała się wysoko w garnku i miała pofalowaną podstawę. Wydawała ona dźwięki, gdy mleko zbliżało się do wrzenia, ostrzegając kucharza.

Nowa, ulepszona wersja krążka zmniejszyła wymagania dotyczące ułożenia w garnku i oferowała dodatkową funkcję. Rowkowaną stroną wkładamy krążek do garnka i zalewamy mlekiem. Wspólną cechą tych krążków była drukowana instrukcja „tą stroną do góry”, aby zapewnić prawidłowe użytkowanie i zapobiec możliwym wykipieniom. Podobnie jak w krążku edwardiańskim, ten krążek brzęczał w garnku, ostrzegając kucharza dźwiękiem. Dodatkową funkcją był system rozprowadzania pęcherzyków (spiralny rowek). Gdy mleko się podgrzało, gorące cząsteczki przepływały przez spiralę i wystrzeliwały przez otwór na powierzchnię, rozbijając ją, zapobiegając tworzeniu się kożucha. Mleko wrze w temperaturze 100,2°C, a z użyciem krążka do gotowania mleko nie nagrzewa się powyżej 98,9°C (na wierzchniej powierzchni), ponieważ ceramiczny dysk pochłania dużo ciepła.

Krążki do gotowania mleka były najczęściej ceramiczne, ale produkowano także krążki szklane i metalowe. Ten egzemplarz został wykonany przez firmę Davis Bradley Ltd z Londynu i został podarowany muzeum przez pana H.A. Humphreysa. Nie znam żadnego nowozelandzkiego komercyjnego producenta krążków do gotowania mleka, ale w Australii były Fowler Ware, Wembley i Austco, które produkowały podobne krążki.

Mikrofalówki pojawiły się w domach w Nowej Zelandii na początku lat 70. XX wieku i sugerowałbym, że wraz z przyjęciem tej nowej technologii rynek krążŻo∑ do gotowania zmniejszył się. Wielu osobom spodobała się łatwość podgrzewania mleka w kuchence mikrofalowej, chociaż i w tutaj istnieje ryzyko wykipienia.

(1991/99/13)

#16 kipichron…


Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z bocznym otworem odprowadzającym. 

  • wymiary :: średnica = 79 mm; grubość = 17,5 mm
  • materiał :: porcelit
  • znaki szczególne :: rewers = dwa wypukłe centrycznie umieszczone wypukłe okręgi, w mniejszym okręgu umieszczony wypukły trójkąt równoboczny z wpisaną w niego literą „C” – logotyp Chodzieskiej Fabryki Porcelany i /Porcelitu; pomiędzy okręgami promieniście rozchodzące się linie
  • producent :: Chodzieskie Zakłady Porcelany i Porcelitu (Polska)
  • data produkcji :: lata 60/70te XX w.
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: n/n (na krążku naklejona papierowa etykieta)
  • miejsce pozyskania :: Polska (internet)

PS :: na awersie przyklejona etykieta, boczna powierzchnia lekko skośna z widocznym szwem w miejscu podziału formy.

#15 kipichron…


Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z bocznym otworem odprowadzającym.

  • wymiary :: średnica = 79 mm; grubość = 17,5 mm
  • materiał :: porcelit
  • znaki szczególne :: rewers = dwa wypukłe centrycznie umieszczone wypukłe okręgi, w mniejszym okręgu umieszczony wypukły trójkąt równoboczny z wpisaną w niego literą „C” – logotyp Chodzieskiej Fabryki Porcelany i /Porcelitu; pomiędzy okręgami promieniście rozchodzące się linie
  • producent :: Chodzieska Fabryka Porcelany i Porcelitu (Polska)
  • data produkcji :: lata 60/70te XX w.
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: n/n
  • miejsce pozyskania :: Polska (internet)

PS :: boczna powierzchnia lekko skośna z widocznym szwem w miejscu podziału formy

#14 kipichron…


Jednostronny, spiralny układ odprowadzenia powietrza z jednym, z bocznym otworem odprowadzającym.

  • wymiary :: średnica = 78,5 mm; grubość = 16 mm
  • materiał :: porcelit
  • znaki szczególne :: rewers = dwa wypukłe centrycznie umieszczone wypukłe okręgi, w mniejszym okręgu umieszczony wypukły trójkąt równoboczny z wpisaną w niego literą „C” – logotyp Chodzieskiej Fabryki Porcelany i /Porcelitu
  • producent :: Chodzieska Fabryka Porcelany i Porcelitu (Polska)
  • data produkcji :: lata 60/70te XX w.
  • projektant :: n/n
  • dystrybutor :: n/n
  • opakowanie :: n/n
  • miejsce pozyskania :: Polska (internet)