Na fejsbookowym profilu Jeziorkowo – 26 stycznia 2022 – roku pojawił się następujący wpis:
Ostatnio patrząc jak dziewczyny pilnują mleka na gazie, przypomniałem sobie o widzianym w młodości strażaku (tak to wtedy nazywano). Zajrzałem na Allegro i kupiłem. Opis jest na zdjęciu.
Teraz nazywa się to kipichron. Są dostępne fajansowe (droższe) i stalowe (tańsze). Kupiłem jaki pamiętałem z młodości. Faktycznie jak mleko się gotuje, krążek podskakuje i stuka a mleko nie kipi.
Jak już kupiłem, to zobaczyłem na filmiku na FB, że podobnie działa mały talerzyk położony na dnie garnka do góry nogami. Ale chyba powinien mieć pofalowany brzeg.
Ps. Garnków z podwójnymi ściankami nie lubimy. Nawet jak nie są aluminiowe, to trzeba pamiętać aby sprawdzać czy i ile jest wody między ściankami.
Wpis jest ciekawy z dwóch powodów. Po pierwsze pojawia się w nim kolejna nazwa krążka do gotowania mleka „strażak”,. Zapewne używano jest jedynie we wspomnianym gospodarstwie domowym,
Po drugie nigdy nie przyszło mi do głowy że kipichron jest lepszy od garnka do gotowania mleka z podwójnym dnem dlatego, że w garnku trzeba pamiętać o dolewaniu wody w przestrzeń między jego ściankami. A przecież moja mama z duma używała NRDowskiego garnka do mleka i sam musiałem tą wodę dolewać (i pamiętać o tym przed gotowaniem mleka)
„KPICHRON” JEST… W WARSZAWIE Natomiast p. R. Dobrzyńska z ul. Gen. Berna 46 pisze: „Przeczytałam w „Gazecie” artykuł pt. „1001 fatalnych drobiazgów”, w którym m. in. była mowa o pokrywce z dziurkami do garnka, w którym gotujemy mleko. Z artykułu wynika, że pokrywka zda się raczej psu na budę, mleka natomiast nie uchroni przed kipieniem. Ale na szczęście można w naszym kraju kupić „kipichron”, który idealnie chroni mleko przed wydostaniem się z garnka. Tylko nasi zielonogórscy dystrybutorzy o nim nie wiedzą. Krążek ten kupiłam to Warszawie, w sklepie z artykułami gospodarstwa domowego. Od tego czasu gotowanie mleka przestało być dla mnie zmorą”. Więc kto teraz pojedzie do Warszawy: wszystkie gospodunie, czy jeden zaopatrzeniowic?
„Dziennik Związkowy = Polish Daily”, (Chicago) R. 65, 1973, nr 215, s. 5
Rady praktyczne
Mleko gotować najlepiej w naczyniach specjalnie do tego celu przeznaczonych, aluminiowych lub emaliowanych nie obitych. Jeżeli gotujemy w zwykłym garnku, przed użyciem trzeba naczynie opłukać zimną wodą, a na dno włożyć kipichron (porcelano wy krążek, który zapobiega kipieniu mleka).
T.W., Rabka Zdrój, Dlaczego brakuje w handlu porcelanowych krążków, które kładzie się na dnie garnka, w którym gotuje się mleko. Zapobiegały one przypalaniu i wybieganiu mleka poza garnek. Krążki były wygodą dla gospodyń domu, a poza tym oszczędzały marnowanie się tysięcy litrów mleka (w skali krajowej) w domu.
RED. Te proste, porcelanowe płytki z otworkami zalegały kiedyś magazyny i sklepy – jako nadwyżki niechodliwe. Przestano je więc wytwarzać. W związku z zapotrzebowaniem handel zwróci się do przemysłu o wznowienie produkcji owych krążków – kipichronów (l)
klupoki... 